Re-integratie 3e spoor: wat houdt het in?

Wie langdurig ziek is, kan te maken krijgen met verschillende stappen in het re-integratietraject. Naast het eerste en tweede spoor wordt soms ook gesproken over het 3e spoor. Dit is een traject om passend werk te vinden bij een andere werkgever, meestal nadat een werknemer een WGA-uitkering krijgt en de voormalige werkgever eigenrisicodrager is voor de WGA.

Wat betekenen het 1e, 2e en 3e spoor?

Bij re-integratie wordt doorgaans onderscheid gemaakt tussen drie sporen:

• 1e spoor: kijken of de werknemer kan terugkeren in de eigen functie, eventueel met aanpassingen, of in ander passend werk bij de eigen werkgever.
• 2e spoor: onderzoeken of de werknemer passend werk kan vinden bij een andere werkgever. Dit komt in beeld als terugkeer bij de eigen werkgever niet mogelijk lijkt.
• 3e spoor: na de WIA-beoordeling verder zoeken naar passend werk bij een andere werkgever, wanneer de voormalige werkgever eigenrisicodrager is voor de WGA.

De term ‘3e spoor’ wordt in de praktijk gebruikt. Het is geen aparte WIA-uitkering, maar een benaming voor re-integratieactiviteiten in deze situatie.

Wanneer kan een 3e spoor aan de orde zijn?

Na de eerste 104 weken ziekte beoordeelt UWV of de werknemer recht heeft op een WIA-uitkering. Krijgt de werknemer een WGA-uitkering en is de voormalige werkgever eigenrisicodrager voor de WGA, dan kan die werkgever verantwoordelijk blijven voor begeleiding bij re-integratie. Een 3e-spoortraject kan daar onderdeel van zijn.

Eigenrisicodragerschap betekent dat de werkgever zelf financieel verantwoordelijk is voor de WGA-uitkering en bepaalde re-integratietaken. De precieze verplichtingen hangen af van de situatie. Niet iedere werknemer met een WGA-uitkering krijgt daarom automatisch een 3e-spoortraject.

Wat gebeurt er tijdens een 3e-spoortraject?

Het traject begint met een goed beeld van de mogelijkheden en beperkingen van de werknemer. Daarbij kan worden gekeken naar de belastbaarheid, werkervaring, opleiding, vaardigheden en interesses. Op basis daarvan worden passende doelen en activiteiten afgesproken.

De ondersteuning kan bijvoorbeeld bestaan uit:

• loopbaanbegeleiding en onderzoek naar passend werk;
• hulp bij het opstellen van een cv en sollicitatiebrieven;
• sollicitatietraining en voorbereiding op gesprekken;
• contact met werkgevers en begeleiding bij werkervaringsplekken;
• scholing of andere ondersteuning om de kans op werk te vergroten;
• begeleiding bij de start in een nieuwe baan.

Het doel is werk te vinden dat aansluit bij wat iemand kan en dat, waar mogelijk, duurzaam vol te houden is. Een traject hoort daarom aan te sluiten bij de individuele situatie en kan worden aangepast als de mogelijkheden veranderen.

Wie doet wat?

De werkgever of uitvoerder van het traject organiseert de begeleiding en houdt de voortgang bij. De werknemer werkt, voor zover dat passend en haalbaar is, mee aan de afgesproken activiteiten en geeft veranderingen in de situatie tijdig door. Goede afstemming is belangrijk: verwachtingen, doelen en vervolgstappen moeten voor iedereen duidelijk zijn.

UWV kan betrokken zijn bij de beoordeling van de WIA-aanvraag en bij vragen over verplichtingen. Welke regels precies gelden, hangt onder meer af van de WIA-beslissing, het eigenrisicodragerschap en de persoonlijke omstandigheden.

Waarom is een zorgvuldige aanpak belangrijk?

Re-integreren na langdurige ziekte kan veel vragen oproepen. Een zorgvuldig traject houdt rekening met de gezondheid en mogelijkheden van de werknemer, maar kijkt ook realistisch naar kansen op de arbeidsmarkt. Duidelijke afspraken en regelmatige evaluaties helpen om het traject zinvol te houden en tijdig bij te sturen.

Vragen over het 3e spoor?

Twijfel je of een 3e-spoortraject op jouw situatie van toepassing is? Vraag dan om uitleg aan je werkgever, de begeleidende re-integratieorganisatie of UWV. Voor advies over jouw rechten en plichten kan ook een vakbond, juridisch adviseur of andere deskundige worden geraadpleegd.

9 praktische tips voor re-integratie in het derde spoor

1. Begin op tijd met het derde spoor.
2. Bespreek haalbare functies en uren.
3. Houd rekening met de belastbaarheid.
4. Maak een concreet plan van aanpak.
5. Werk samen met een gespecialiseerd bureau.
6. Leg afspraken en voortgang schriftelijk vast.
7. Oefen met solliciteren en netwerken.
8. Meld veranderingen in je gezondheid tijdig.
9. Vraag hulp bij vragen over je rechten en plichten.

Begin op tijd met het derde spoor.

Begin op tijd met het derde spoor. Wacht niet tot de laatste momenten om de mogelijkheden voor werk bij een andere werkgever te verkennen. Door tijdig te starten, is er meer ruimte om rustig te onderzoeken welk werk past bij je ervaring, vaardigheden en belastbaarheid. Zo kunnen begeleiding, scholing of aanpassingen waar nodig op tijd worden ingezet. Bespreek met je werkgever of begeleider wanneer het derde spoor in jouw situatie aan de orde is en welke vervolgstappen passend zijn.

Bespreek haalbare functies en uren.

Bespreek samen welke functies aansluiten bij je ervaring, vaardigheden en belastbaarheid. Kijk niet alleen naar het soort werk, maar ook naar praktische zaken zoals werktempo, taken en eventuele aanpassingen. Maak daarnaast afspraken over haalbare uren en bouw die waar nodig geleidelijk op. Zo ontstaat een realistisch zoekprofiel voor het 3e spoor en voorkom je dat functies of werkuren worden nagestreefd die niet passen bij je mogelijkheden.

Houd rekening met de belastbaarheid.

Houd rekening met de belastbaarheid. Een re-integratietraject werkt het best wanneer de activiteiten aansluiten bij wat iemand op dat moment lichamelijk en mentaal aankan. Bespreek daarom regelmatig hoe het gaat en stem het tempo, de taken en eventuele sollicitatieactiviteiten daarop af. Verandert de belastbaarheid, pas de afspraken dan in overleg aan. Zo blijft het traject haalbaar en gericht op duurzaam passend werk.

Maak een concreet plan van aanpak.

Maak een concreet plan van aanpak. Leg samen met je begeleider vast welke stappen je gaat zetten, wanneer je die uitvoert en wie waarvoor verantwoordelijk is. Denk bijvoorbeeld aan het verkennen van passend werk, het volgen van een cursus of het benaderen van werkgevers. Houd ook rekening met je belastbaarheid en plan vaste momenten om de voortgang te bespreken. Zo blijft het 3e-spoortraject overzichtelijk en kunnen jullie het plan aanpassen als je situatie of mogelijkheden veranderen.

Werk samen met een gespecialiseerd bureau.

Werk samen met een gespecialiseerd bureau. Een bureau met ervaring in re-integratie 3e spoor kent de mogelijkheden op de arbeidsmarkt en kan helpen bij het vinden van werk dat past bij iemands vaardigheden, ervaring en belastbaarheid. Samen kunnen jullie een persoonlijk plan opstellen, sollicitaties voorbereiden en contact leggen met werkgevers. Kies een bureau dat goed luistert, duidelijk communiceert en de voortgang regelmatig met je bespreekt.

Leg afspraken en voortgang schriftelijk vast.

Leg afspraken en de voortgang van het 3e-spoortraject schriftelijk vast. Noteer bijvoorbeeld welke doelen zijn afgesproken, welke acties worden ondernomen, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer jullie evalueren. Zo is voor iedereen duidelijk wat er is besproken en kunnen afspraken later worden teruggehaald of aangepast als de situatie verandert. Vraag na een gesprek om een verslag en geef het aan als iets niet klopt of ontbreekt.

Oefen met solliciteren en netwerken.

Oefen met solliciteren en netwerken. Een sollicitatiegesprek voeren of contact leggen met een werkgever kan spannend zijn, zeker na een periode van ziekte. Oefen daarom gesprekken met je begeleider, bereid antwoorden op veelgestelde vragen voor en denk na over hoe je jouw ervaring en mogelijkheden duidelijk kunt uitleggen. Ook netwerken helpt: vertel mensen in je omgeving welk werk je zoekt en welke taken bij je passen. Zo ontdek je misschien kansen die niet online worden aangeboden en vergroot je stap voor stap je zelfvertrouwen.

Meld veranderingen in je gezondheid tijdig.

Meld veranderingen in je gezondheid tijdig. Verandert je belastbaarheid, nemen je klachten toe of gaat het juist beter? Geef dit zo snel mogelijk door aan je begeleider en de betrokken bedrijfsarts of andere zorgverlener. Zo kunnen jullie de afspraken en werkzaamheden aanpassen aan wat op dat moment haalbaar is. Dat helpt om overbelasting te voorkomen en je re-integratietraject passend en veilig te houden.

Vraag hulp bij vragen over je rechten en plichten.

Heb je vragen over je rechten en plichten tijdens een 3e-spoortraject? Vraag dan tijdig om uitleg aan je werkgever, re-integratiebegeleider of UWV. Zo weet je welke afspraken en stappen voor jouw situatie gelden. Kom je er niet uit, dan kun je advies vragen aan bijvoorbeeld een vakbond, juridisch adviseur of andere deskundige.